عالِم نيز چنين است . در اين عالَم به نور علمش روشن كند قلوب مُظلمه را و حيات بخشد به مردگان جهل و نادانى ؛ و در آن عالم نيز نورش محيط و شفاعت كند به واسطهء آن احاطهء نوريه از مقتبسان مشكاة علمش و مرتبطان به ساحت قدسش . و بايد دانست كه عبادت بىعلم نيز صورت نگيرد ؛ و از اين جهت عابد را نيز نورى است مخصوص به خود . بلكه نفس ايمان و عبادت حق از سنخ نور است ؛ منتها نور عابد فقط روشنى براى خود دهد و زير پاى خودش را روشن نمايد و به ديگران روشنى ندهد . از اين جهت مَثل آنها مَثل ستارگان است در شب بدر كه به واسطهء نور ماه انوار آنها مختفى شده ، به‌طورى كه براى خود فقط روشنى دهد و به ديگران نفعى نرساند و نورى نبخشد . پس ، مَثل عابد در پيشگاه عالِم مَثل ستاره است ، ولى نه در ليل مُظلم ، كه تا اندازه‌اى نوربخشى نيز كند ، بلكه در شب بدر كه فقط ظاهر هستند نه مُظهر . جناب صدر المتألهين - قدّس سرُّه - فرمايد كه « مراد به « عالِم » در اين حديث شريف غير عالم ربّانى است كه علم او لدنّى و حاصل به موهبت الهى است ؛ مثل علوم انبيا و اوليا عليهم السلام . چنانچه دلالت كند بر اين مدعى تمثيل به قمر ؛ و الّا سزاوار بود كه تمثيل به شمس شود ، زيرا كه نور آن به افاضه حق است بدون واسطهء چيز ديگر از نوع و جنس خود » « 1 » . انتهى كلامه رُفِعَ مقامُه . فصل در بيان آن‌كه علما ورثهء انبيا - عليهم السلام - هستند و اين وراثت روحانى است ، و ولادت علما از انبيا ولادت ملكوتى است . و انسان همان‌طور كه به حسب نشئهء مُلكيه و جسمانيه وليدهء مُلك است ، پس از تربيت انبيا و حصول مقام قلب براى او ، ولادت ملكوتى پيدا كند . و چنانچه منشأ اين ولادت پدر جسمانى است ، منشأ آن ولادت انبيا - عليهم السلام - هستند . پس ، آنها پدرهاى روحانى هستند و وراثت وراثت روحانى باطنى است ، و ولادت

--> ( 1 ) - شرح اصول الكافي ، صدر المتألهين ، ج 2 ، ص 74 .